NA 10 JAAR ONDERZOEK... NU VOLTOOID!

Drs. Bas Bierkens, voormalig economisch redacteur van het Eindhovens Dagblad, is klaar. De geschiedenis van alle boterfabriekjes in de Kempen staat op schrift en is in beeld! Vermoedelijk eind november verschijnt zijn 340 pagina's dikke 'Boter uit de Kempen'. Hij richtte zijn vizier op het gebied van Hilvarenbeek tot Sterksel en van Sint-Oedenrode tot Budel.

Elke plaats, elk dorp, elk gehucht op de zandgronden in Brabant bezat tussen 1893 en 1915 wel een boterfabriekje. Vaak was het de eerste vorm van samenwerking van boeren in de vorm van een coöperatie. Alleen al in de Kempen moeten er zeventig van die bedrijfjes bestaan hebben. Hier en daar zijn de gebouwtjes nog terug te vinden, maar de meeste zijn verdwenen. Boeren brachten er hun melk heen en met behulp van een handkrachtcentrifuge (ontromer) werd daar dan boter van gemaakt. Deze had een betere kwaliteit en bracht dus meer op dan de boter die voorheen onder primitieve omstandigheden op de boerderij werd geproduceerd. Zo konden de boeren door samenwerking het hoofd boven water houden in economisch zware tijden en werd de basis gelegd voor de huidige zuivelindustrie. Tussen 1910 en 1918 fuseerden de meeste handkrachtboterfabriekjes en gingen ze op in de nieuwe stoomzuivelfabrieken. Bierkens kreeg veel materiaal in bezit, onder meer door de medewerking van leden van heemkundekringen en door uitgebreid eigen archiefonderzoek.

Bierkens publiceerde eerder 'De Sigaar uit de Kempen' en 'De memoires van Jef Wintermans (1877-1955), landbouwpionier, politicus en journalist'.